fa محدودیت‌های مالکیت خصوصی ناشی از ثبت آثار تاریخی– فرهنگی غیرمنقول؛ تحلیل ماهیت حقوقی، اصل تناسب و جبران خسارت در حقوق ایران تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><a name="_Hlk236322068"><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">ثبت آثار تاریخی</span></span></a><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">-</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">فرهنگی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای حاکمیتی دولت در صیانت از میراث فرهنگی، </span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">در حوزه اموال غیرمنقول </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;">در بسیاری از موارد ناظر بر املاکی است که در مالکیت خصوصی اشخاص قرار دارند. اگرچه با هدف تأمین منافع عمومی و حفظ هویت تاریخی&nbsp; صورت می‌گیرد، اما در عمل می‌تواند محدودیت‌هایی اساسی بر حقوق مالکانه از جمله بهره‌برداری، تصرف و نقل‌وانتقال ملک ایجاد کند که تعارضی بنیادین میان منافع عمومی و حمایت از مالکیت خصوصی ایجاد می‌کند. مساله اصلی در پژوهش حاضر، تبیین میان&laquo;محدودیت مشروع مالکیت&raquo; و &laquo;سلب مالکیت ضمنی یا محدودیت نامتناسب&raquo; و تعیین سازوکار جبران خسارت در نظام حقوقی ایران است. این پژوهش&nbsp; با روش توصیفی- تحلیلی و راهبرد استدلال منطقی با اتکا به تحلیل محتوای دادنامه‌های دیوان عدالت اداری به عنوان داده‌های تجربی و قوانین موضوعه، اصول قانون اساسی به واکاوی موضوع می‌پردازد. مدعای اصلی مقاله آن است که مشروعیت ثبت اثر تاریخی مانع تحقق مسئولیت مدنی دولت نبوده و چنانچه محدودیت‌های ناشی از ثبت، فارغ از ریسک‌های متعارف اجتماعی، موجب ورود ضرر نامتعارف یا بی‌اثر شدن منافع مالکانه گردد، اقدام دولت ماهیت سلب مالکیت ضمنی یافته و براساس اصل22 قانون اساسی و قواعد مسئولیت مدنی، جبران خسارت الزام‌آور خواهد بود. <a name="_Hlk236322034">سکوت و پراکندگی مقررات میراث فرهنگی در این زمینه موجب تضعیف حقوق مالکانه شده که اصلاحات تقنینی و نهادی پیشنهادی می‌تواند این تعادل را برقرار سازد. </a></span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;Mongolian Baiti&quot;"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="font-size:10.0pt">In line with the requirements of new governance and the necessity of using new methods in public administration processes, the concept of decentralization, by utilizing paradigmatic flexibility, is moving towards emphasizing the use of specialized regulatory institutions, institutions that are gradually distancing themselves from the original governmental concept. Public administration in Iran is no exception to this, and the laws of the development and progress program can pave the way for the realization of this concept in the country. The aim of the research is to find solutions to move towards a new decentralization in the development process of Iran through the laws of the development program. The research findings indicate that first: the new decentralization is, to a large extent, a concept intertwined with the establishment of regulatory institutions; second: these institutions must benefit from the two characteristics of institutional independence and effective participation of civil society; third: these two characteristics have a reciprocal and synergistic effect; Fourth: The regulatory institutions specified in the development laws under review lack the two aforementioned characteristics. Consequently, achieving decentralization in the country&#39;s public administration requires the creation of independent regulatory institutions in the development and progress program laws, in which the necessary grounds for effective participation of civil society are considered.</span></span></span></span><br> &nbsp; میراث فرهنگی, مالکیت خصوصی, ثبت آثار تاریخی, اموال غیرمنقول, جبران خسارت Decentralization, development and progress program laws, new governance, civil society participation, independence. 9 32 http://qjal.smtc.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-716-3&slc_lang=fa&sid=1 Rahim Iranshahi رحیم ایرانشاهی No Sara Kazemi Rahimabadi سارا کاظمی رحیم آبادی No