Administrative Law

fa بایسته‌های مولّدسازی اموال در اختیار دولت در پرتو نظام حقوقی ایران Prerequisites for Monetizing State-Owned Assets under the Legal System of Iran تخصصي Special پژوهشي Research مولّدسازی اموالی که دولت با هر عنوان در اختیار دارد، با هدف بیشینه‌سازی ارزش اموال و مآلاً ارائه مؤثرتر و کارامدتر خدمات عمومی به مثابه کارویژه دولت است. در این عرصه، تمرکز معیار‌های عملکردی بر سنجش و نظارت نسبت به بهینه‌سازی استفاده از دارایی‌ها است. باید در نظر داشت که زمینه‌ها، لوازم، اهداف و مقاصد مولّدسازی در کشور‌های مختلف می‌تواند با توجه به ساختار نظام مالکیت و نظام اقتصادی مورد پذیرش، متفاوت باشد و تفاوت در این ساختار‌ها بر فرایند مولّدسازی نیز تأثیرگذار است. در نظام حقوقی ایران، چند سالی است که عبارت «مولّدسازی» به عنوان یکی از اهداف و یا ابزار مورد استفاده در مدیریت اموال و دارایی‌های متعلق به دولت مطرح شده است. مولّدسازی در عالم نظر مصادیق متعددی می‌تواند داشته باشد؛ اما عملاً در نظام حقوقی فعلی ایران بیش از هر چیز تعبیر به «فروش اموال اختصاصی دولت» یا «اموال دولتی» می‌شود. با وجود طرح مسأله مولدسازی در قوانین بودجه سالانه، اما با عنایت به پراکندگی اقدامات در این حوزه و به منظور ساماندهی نهاد مجری، شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا اقدام به تأسیس نهادی فراقانونی و با اختیارات و ضمانت اجرای فوق‌العاده به نام «هیئت عالی مولّدسازی اموال دولت» نمود. در پژوهش حاضر ضمن بیان مواجهه نظام حقوقی ایران با پدیده مولدسازی، این مسأله پیگیری می‌شود که آیا سازوکار پیش‌بینی‌شده در ایران تحت عنوان مولدسازی می‌تواند در عین رعایت حدود و ثغور نظام حقوقی ایران، الگوی مؤثر و کارامدی را ارائه دهد یا خیر؟ برای پاسخ به این پرسش، ضمن بیان نکات نظری و معیار‌های ارزیابی فنی، وضعیت موجود مولدسازی اموال توسط دولت در ایران بیان و آنگاه با توجه به فاصله معنادار از یک نظام مطلوب، با معیار‌های فنی و حقوقی تحلیل و ارزیابی می‌شود.   The monetization of assets held by the State under any title aims at maximizing the value of those assets and, ultimately, enabling the more effective and efficient provision of public services as a core governmental function. In this field, performance criteria focus on measurement and oversight directed at optimizing the use of assets. It should be borne in mind that the contexts, prerequisites, purposes, and objectives of monetization may differ among jurisdictions depending on the structure of the ownership regime and the prevailing economic system, and such structural differences affect the monetization process itself. In the Iranian legal system the term “monetization” has, for several years, been invoked as an objective or instrument in the management of State-owned assets. In theory monetization may take various forms; however, in practice, within Iran’s current legal framework it is most commonly understood as the sale of assets belonging to the State in its proprietary capacity. Although the subject of monetization has been raised repeatedly in annual budget laws, the fragmentation of initiatives in this area and the need to organize an implementing entity led the Economic Coordination Council of the Heads of the Branches of Government to establish an extralegal body vested with extraordinary powers and enforcement guarantees, called the High Council for Monetization of State Assets. This study, after setting out the Iranian legal system’s encounter with the phenomenon of monetization, asks whether the mechanism provided in Iran under the label “monetization” can—while respecting the limits and contours of the Iranian legal order—offer an effective and efficient model. To answer this question, the paper first presents theoretical points and technical evaluation criteria, then describes the current state of State asset monetization in Iran and, given the meaningful gap from an ideal system, analyzes and evaluates that practice against the identified legal and technical benchmarks.   اموال اختصاصی دولت, اموال عمومی, مولّدسازی, دولت, هیئت عالی مولّدسازی. state proprietary assets, public assets, monetization, State, High Council for Monetization 9 41 http://qjal.smtc.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1207-10&slc_lang=fa&sid=1 Seyedahmad Habibnezhad سیداحمد حبیب نژاد 10031947532846006979 10031947532846006979 No hamed karami حامد کرمی 10031947532846006980 10031947532846006980 No seyedalireza mirbod سیدعلیرضا میربد 10031947532846006981 10031947532846006981 Yes