Administrative Law

fa امکان‌سنجی نظارت بر صلاحیت تفسیری قضات با الگو از رویکردهای نوین نظارت در حقوق اداری Feasibility of Supervision on Interpretive Competence of Judges in Light of New Supervision Methods in Administrative Law تخصصي Special پژوهشي Research صلاحیت تفسیری قضات همواره با موافقت‌ها و مخالفت‌هایی مواجه بوده است. موافقان آن را نهادی ضروری و کارا برای پویایی قوانین می‌دانند که همگام با دگردیسی‌های اجتماع موجب نزدیک‌سازی متن قوانین با مقتضیات سیاسی و حقوقی جامعه خواهد شد و مخالفان با ادعاهایی نظیر: نقض حاکمیت قانون، افزایش خطر خودسری، فساد و نقض حقوق بنیادین، روی خوشی بدان نشان نمی‌دهند. با وجود انتقادات، تفسیر ‌قضایی بخشی جدانشدنی از منابع حقوق، فرایند دادرسی و تطبیق قوانین با واقعیات دعاوی است. بنابراین آنچه امروز باید دغدغه و محور بحث‌های حقوقی قرار گیرد، چگونگی نظارت‌پذیری و کنترل این نهاد حقوقی است و نه نفی آن. به‌نحوی که در وهلۀ نخست، الزامات اصول پاسخگویی و حاکمیت قانون رعایت شود و در گام بعدی، توازنی مناسب میان تفسیر قاضی با روح قانون، اصول حقوقی و حقوق بشر و شهروندی برقرار شود. تحقق این آرمان، به یک راه‌حل دوسطحی منوط است. سطح اول: شناسایی ماهیت ویژه و سیال امر قضایی و پذیرش تفاوت بنیادین آن با اجرای قانون توسط نهادهای اجرایی. سطح دوم: شناسایی نهاد صلاحیت تفسیری به‌عنوان یک نهاد ویژۀ حقوقی و پیش‌بینی سازوکارهای کنترلی پیشینی و پسینی با الهام از روش‌های نوین نظارت در حقوق اداری همچون حقوق نرم و نظارت شبکه‌ای؛ که این امر خود مستلزم فهم صحیح از ماهیت، کارکرد و روش حقوق عمومی مدرن و پذیرش تمایز آن با حقوق عمومی کلاسیک و حقوق خصوصی و کیفری خواهد بود. The interpretive competence of judges has always been a point of conflict. Its advocates regard it as an essential and efficient institution contributing to dynamism of laws, which can bring the laws closer to political and legal requirements in keeping with social change. Its critics, however, reject it claiming it can undermine the rule of law, increase the danger of abuse and corruption, and infringe upon basic rights. Regardless of these criticisms, interpretation of law is an inseparable part of legal resources, procedure, and adaption of laws to actual claims. Therefore, the concern and focus of legal discussions must be on how to supervise and control this legal institution, rather than reject it. In the first step, it must be ensured that principles of accountability and rule of law are observed, and then a balance must be struck between the interpretation made by judges and the spirit of law, legal principles, and human and citizenship rights. The realization of this aspiration is subject to a two-stage solution. Stage one: familiarity with the special, fluid nature of judicial affairs, and admission of its fundamental difference from execution of laws by law enforcement institutions. Stage two: recognition of interpretive competence as a special legal institution, and envision of control, priori, and posteriori mechanisms based on recently developed methods of supervision in administrative law, such as soft law and network supervision. In and of itself, this requires a clear understanding of the nature, function, and procedure of the modern public law, and its differentiation from the classical public law, private law, and criminal law. صلاحیت تفسیری, نبود تعین قانونی, حاکمیت قانون, نظارت, اصول حقوقی, قاضی interpretive competence, lack of legal determination, rule of law, supervision, legal principles, judge 243 265 http://qjal.smtc.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-133&slc_lang=fa&sid=1 اسدالله یاوری 10031947532846001714 10031947532846001714 Yes دانشگاه شهید بهشتی محمد حسنوند 10031947532846001715 10031947532846001715 No دانشگاه شهید بهشتی