fa مطالعه تطبیقی مشروعیت حقوقی تصمیمات الگوریتمی در دولت‌های دیجیتال با تمرکز بر تجربه حقوقی ایران تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">در دهه‌های اخیر، بسیاری از دولت‌ها با بهره‌گیری از فناوری‌های داده‌محور و سامانه‌های هوش مصنوعی، به سوی دیجیتالی‌سازی فرایندهای اداری و استفاده از الگوریتم‌ها در پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های عمومی گام برداشته‌اند. این تحول فناورانه، اگرچه با هدف افزایش کارآمدی و تسریع در ارائه خدمات عمومی انجام شده است، اما پرسش‌های بنیادینی را درباره‌ مشروعیت حقوقی تصمیماتی که بر اساس تحلیل داده و منطق الگوریتمی اتخاذ می‌شوند، برانگیخته است. در غیاب شفافیت کامل و امکان بازنگری انسانی، چگونه می‌توان چنین تصمیماتی را واجد اعتبار حقوقی و منطبق با اصول کرامت انسانی دانست؟ پژوهش حاضر با تمرکز بر سه مؤلفه‌ بنیادین مشروعیت در حقوق عمومی شامل شفافیت، امکان نظارت و بازنگری انسانی و رعایت کرامت انسانی،</span> <span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">تلاش می‌کند نسبت مشروعیت و تصمیمات داده‌محور را در بستر دولت دیجیتال تبیین کند. ضمن مطالعه‌ تطبیقی نظام‌های فرانسه، آلمان و اتحادیه اروپا، مقاله نشان می‌دهد که مشروعیت تصمیمات الگوریتمی نه در ذات فناوری، بلکه در نحوه‌ تنظیم‌گری و تضمین پاسخ‌گویی حقوقی پیرامون آن‌ها تحقق می‌یابد</span>.<span b="" mitra="" style="font-family:"> در بخش نهایی، وضعیت نظام حقوقی ایران در مرحله‌ی گذار از دولت الکترونیک به دولت داده‌محور بررسی شده و مجموعه‌ای از راهکارهای تقنینی، نهادی و فرهنگی برای تضمین مشروعیت تصمیمات هوشمند در چارچوب اصول حقوق عمومی ایران ارائه شده است.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">In recent decades, many governments have increasingly relied on data-driven technologies and artificial-intelligence systems to digitalize administrative processes and support public decision-making. Although this technological transformation has been welcomed for improving efficiency, speed, and service quality, it has also raised fundamental questions about the legal legitimacy of decisions made through algorithmic reasoning. In the absence of full transparency and meaningful human oversight, how can such decisions be regarded as legally valid and compatible with the principles of human dignity? This study, grounded in public-law analysis, focuses on three foundational components of legitimacy&nbsp; transparency, human review and accountability, and respect for human dignity&nbsp; to explore the relationship between legitimacy and data-driven administrative decisions within the digital state. Through a comparative examination of France, Germany, and the European Union, the article argues that the legitimacy of algorithmic decision-making does not stem from the technology itself but from the regulatory and institutional frameworks ensuring transparency and accountability.In its final section, the article analyzes the Iranian legal system during its transition from an electronic government to a data-driven government, identifying key normative and institutional gaps and proposing a set of legislative, institutional, and cultural measures to ensure the legitimacy of intelligent administrative decisions within the framework of Iranian public law</span></span></span> مشروعیت حقوقی, تصمیمات الگوریتمی, دولت دیجیتال, شفافیت, نظارت, کرامت انسانی, هوش مصنوعی Legal legitimacy, algorithmic decisions, digital government, transparency, oversight, human dignity, artificial intelligence 27 53 http://qjal.smtc.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1277-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohammadghaswm Tangestani محمدقاسم تنگستانی 10031947532846007231 10031947532846007231 Yes Mahdi MoradiBerelian مهدی مرادی برلیان 10031947532846007232 10031947532846007232 No