|
ارتباط سنجی کارکردهای حقوقی «سردفتری اسناد رسمی» و نهادهای جایگزین رسیدگی قضایی(ADR ) با تأکید بر «نهاد داوری»
|
خدیجه رضائیان*   |
|
|
|
چکیده: (1 مشاهده) |
در عصر کنونی، گسترش روزافزون قراردادها و به‌ویژه توافقات تجاری، زبان مبهم قراردادها و قدرت چانه‌زنی نابرابر طرفین، نظام‌های حقوقی را وادار به عدم مداخله مراجع قضایی برای حل اختلاف و تحقق اصل «حاکمیت اراده» و در نهایت به‌کارگیری روش‌های متعددی برای حل‌وفصل اختلافات در جایگزینی مراجع قضایی و نیز توسعه قلمرو آنها نموده؛ ازجمله این روش‌ها داوری است که به‌عنوان مهم‌ترین و ریشه‌دارترین روش حقوقیِ شبه‌قضاییِ حل‌وفصل اختلافات تجاری، شناخته شده است. در دیگر سو «تثبیت» و «صیانت» مالکیت و برقراری نظم معاملاتی، به‌عنوان یکی از حقوق اساسی شهروندان، گاه در قالب رفع تعارض، همواره از وظایف دولت‌ها بوده که در سیری تاریخی به نهاد دفتر اسناد رسمی واسپاری شده است. از میان کارکردهای حقوقی متعدد مورد انتظار از این نهاد، با جایگاهی مستقل، بی‌طرف و مورد «اعتماد عمومی»، قضازدایی، نظام‌مند نمودن سیستم ثبتی-قضایی، تقویت امنیت حقوقی و انتظام‌بخشی معاملات بیش از همه بیانگر ظهور این نهاد در جایگاه مرجعی خصوصی برای حل اختلاف است. در بررسی امکان بهره‌گیری از ظرفیت‌های نهاد سردفتری اسناد رسمی برای قضازدایی، یافته‌های این مقاله ضمن بررسی مفهوم، مبانی و پیشینه دو نهاد حقوقی سردفتری و داوری و ارتباط آنها در نظام حقوقی ایران با روش توصیفی-تحلیلی، دلالت بر آن دارد که نخست: نهاد سردفتری؛ با هدف حمایت از «حقوق اشخاص و منافع عمومی» و «نظارت وکنترل اراده افراد، در تحقق اعمال حقوقی» و در قالب «ایجاد» یا «اثباتِ» اعمال حقوقی به‌عنوان یک مرجع غیر دولتی، دارای اشتراک بسیار در کارکرد و هدف با روش‌های جایگزین حل‌وفصل اختلاف و به‌ویژه نهاد داوری است. دوم: پس از ایجاد ارتباط منطقی میان نهاد سردفتری و نهاد داوری درکارکرد، آثار، ابعاد، ظرفیت‌ها و … در نظام رفع اختلاف غیر حاکمیتی، پیشنهاد شده است که نهاد سردفتری؛ به‌عنوان ثالث مطلع و بی‌طرف، به حکم قانون یا با تراضی طرفین دعوا به‌عنوان نهاد داوری تخصصی یا دیوان داوری یا مرجع تعیین داوری، در کنار شرط داوری در قراردادها و یا اساسنامه شرکت‌ها درج و مشاوره حقوقی و داوری، در شمار صلاحیت‌های سردفتری قلمداد شود.
|
|
| واژه‌های کلیدی: داوری، مرجع خصوصی حل اختلاف، سردفتری، قاضی صلح، قضازدایی، جایگزین‌های قضایی |
|
|
متن کامل [PDF 5154 kb]
(1 دریافت)
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
