[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
اطلاعات نشریه::
محورهای موضوعی::
صفحه اصلی::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تسهیلات پایگاه::
فهرست مقالات آماده انتشار::
فرم تعهد نویسندگان::
فرم تعارض منافع::
فرایند داوری::
پرسش های متداول::
تماس با ما::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
آمار فصلنامه

تعداد دوره ها

13

نسخه های نشریه 

     47

مقالات منتشر شده

390

تعداد داوران

311

..
همکاری با انجمن
این فصلنامه به موجب تفاهم نامه منعقد شده میان مرکز آموزش مدیریت دولتی و انجمن علمی ایرانی حقوق اداری، از همکاری با این انجمن برخوردار است.
..
پرتال نشریات علمی
..
دسترسی آزاد
..
ای نماد
..
علم نت
..
:: دوره 13، شماره 47 - ( 8-1405 ) ::
جلد 13 شماره 47 صفحات 32-9 برگشت به فهرست نسخه ها
محدودیت‌های مالکیت خصوصی ناشی از ثبت آثار تاریخی– فرهنگی غیرمنقول؛ تحلیل ماهیت حقوقی، اصل تناسب و جبران خسارت در حقوق ایران
رحیم ایرانشاهی ، سارا کاظمی رحیم آبادی
چکیده:   (26 مشاهده)
ثبت آثار تاریخی- فرهنگی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای حاکمیتی دولت در صیانت از میراث فرهنگی، در حوزه اموال غیرمنقول در بسیاری از موارد ناظر بر املاکی است که در مالکیت خصوصی اشخاص قرار دارند. اگرچه با هدف تأمین منافع عمومی و حفظ هویت تاریخی  صورت می‌گیرد، اما در عمل می‌تواند محدودیت‌هایی اساسی بر حقوق مالکانه از جمله بهره‌برداری، تصرف و نقل‌وانتقال ملک ایجاد کند که تعارضی بنیادین میان منافع عمومی و حمایت از مالکیت خصوصی ایجاد می‌کند. مساله اصلی در پژوهش حاضر، تبیین میان«محدودیت مشروع مالکیت» و «سلب مالکیت ضمنی یا محدودیت نامتناسب» و تعیین سازوکار جبران خسارت در نظام حقوقی ایران است. این پژوهش  با روش توصیفی- تحلیلی و راهبرد استدلال منطقی با اتکا به تحلیل محتوای دادنامه‌های دیوان عدالت اداری به عنوان داده‌های تجربی و قوانین موضوعه، اصول قانون اساسی به واکاوی موضوع می‌پردازد. مدعای اصلی مقاله آن است که مشروعیت ثبت اثر تاریخی مانع تحقق مسئولیت مدنی دولت نبوده و چنانچه محدودیت‌های ناشی از ثبت، فارغ از ریسک‌های متعارف اجتماعی، موجب ورود ضرر نامتعارف یا بی‌اثر شدن منافع مالکانه گردد، اقدام دولت ماهیت سلب مالکیت ضمنی یافته و براساس اصل22 قانون اساسی و قواعد مسئولیت مدنی، جبران خسارت الزام‌آور خواهد بود. سکوت و پراکندگی مقررات میراث فرهنگی در این زمینه موجب تضعیف حقوق مالکانه شده که اصلاحات تقنینی و نهادی پیشنهادی می‌تواند این تعادل را برقرار سازد.
 
واژه‌های کلیدی: میراث فرهنگی، مالکیت خصوصی، ثبت آثار تاریخی، اموال غیرمنقول، جبران خسارت
متن کامل [PDF 6773 kb]   (11 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. بهرامی، محمد (۱۴۰۰). حقوق اداری نوین، تهران، انتشارات میزان.
2. پازوکی، ناصر و عبدالکریم، شادمهر (۱۳۸۴). آثار ثبت‌شده ایران در فهرست آثار ملی، تهران: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری.
3. حجت، مهدی (۱۳۸۰). میراث فرهنگی در ایران سیاست‌ها برای یک کشور اسلامی. تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.
4. حرعاملی، محمدین حسن (۱۴۰۹ ه.ق). وسایل الشیعه الی التحصیل مسائل الشریعه. قم: مؤسسه آل‌البیت علیهم‌السلام.
5. صفایی، سیدحسین؛ و قاسم‌زاده، سیدمرتضی (۱۴۰۱). حقوق مدنی اشخاص و محجورین. تهران: چاپ سیزدهم، انتشارات سمت.
6. صمدی، یونس (۱۳۸۲). میراث فرهنگی در حقوق داخلی و بین‌الملل، ج ۱ و ۲، تهران: اداره کل آموزش، انتشارات سازمان میراث فرهنگی.
7. غنمی، امجد (۱۳۸۸). مجموعه قوانین و مقررات میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، تهران: انتشارات قلمرو فرهنگ.
8. کاتوزیان، ناصر (۱۳۹۰). دوره مقدماتی حقوق مدنی: اموال و مالکیت، چاپ سی‌وچهارم (تجدیدنظرشده)، تهران: نشر میزان.
9. مجلسی، محمدتقی (۱۴۰۳ ه.ق). بحارالانوار، جلد دوم، چاپ دوم، بیروت: وفاء.
10. محقق داماد، سید مصطفی (۱۳۹۲). قواعد فقه، بخش مدنی، مالکیت و مسئولیت، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، چاپ ۳۹.
11. ملک افضلی اردکانی، محسن (۱۳۹۱). مختصر حقوق اساسی و آشنایی با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قم: دفتر نشر معارف
12. الموسوی الخمینی، سیدروح‌الله (۱۳۹۰ ه.ق). تحریرالوسیله، جلد اول و دوم، تهران: دارالکتاب العلمیه.
13. هداوند، مهدی (۱۳۹۲). حقوق اداری تطبیقی، دوجلدی، تهران: انتشارات سمت.
14. ابراهیمی، عذرا (۱۳۹۵). «بررسی حقوقی و فقهی محدودیت و سلب مالکیت در میراث فرهنگی». فصلنامه میراث و گردشگری، ۱(۳)، صص ۱۱۴-۹۵.
15. بادینی، حسن و اقدس طینت، حمیدرضا (۱۳۹۶). «خطرات معمول زندگی و نقش آن در قلمرو مسئولیت مدنی». دوفصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره ۷۷ و ۷۸، صص ۴۰-۱.
16. پارساپور، محمدباقر و عزیزی، ابراهیم و علی‌زاده، امیرحسین (۱۳۹۹). «بررسی تطبیقی جبران غرامت تملک املاک اشخاص خصوصی از سوی نهادهای عمومی در حقوق انگلستان و ایران با تأکید بر رویه قضایی». نشریه حقوق خصوصی، ۱۷(۳۷)، صص ۴۰۱-۳۷۳.
17. توسلی نائینی، منوچهر، شادنوش، امیرحسن (۱۳۹۶). «دادرسی اداری در حوزه میراث فرهنگی غیرمنقول». دوفصلنامه حقوق اداری، ۵(۱۳)، صص ۱۵۷-۱۳۷.
18. چراغچی، سوسن (۱۴۰۴). «حمایت از مالکان خصوصی میراث فرهنگی و ارائه پیشنهادهای سیاستی»، گزارش‌های راهبردی، ماهنامه گزارش‌های کارشناسی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دوره ۳۳، شماره ۷.
19. حناچی، پیروز و فدایی‌نژاد، سمیه (۱۳۹۳). «بررسی و تبیین سیر تحول سیاست‌ها و برنامه‌های حفاظت از میراث فرهنگی بازه زمانی ۱۳۵۷ تا ۱۳۹۱»، مطالعات معماری ایران، دوفصلنامه معماری ایرانی، شماره ۵، صص ۲۱ الی ۳۷.
20. حیدری شولی، فروغ و جلالی، محمد (۱۴۰۱). «حمایت از میراث فرهنگی غیرمنقول با تکیه بر ثبت در فهرست آثار ملی مطالعه تطبیقی نظام حقوقی انگلیس و ایران»، فصلنامه حقوق اداری، سال نهم، شماره ۳۰، صص ۳۰-۹.
21. حیدری شولی، فروغ؛ جلالی، محمد (۱۴۰۰). «مطالعه تطبیقی حفاظت از بناهای تاریخی دارای مالکیت خصوصی در نظام حقوقی انگلیس و ایران. از مجوزدهی تا اعتراض»، نشریه مطالعات حقوق تطبیقی، ۱۲(۱)، صص ۸۲-۶۱.
22. دینانی، حسن (۱۳۹۹). «مسئولیت دولت در قبال اقدامات سلب‌کننده حق مالکیت». مجله پژوهش حقوق عمومی، ۳۵.
23. رفیعی، محمدتقی و شاهین، ابوالفضل (۱۳۹۹). «قانون حاکم بر دعاوی میراث فرهنگی»، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی، ۸(۳۱)، صص ۶۳-۳۵.
24. سجادی‌کیا، مهدی و قربانی، ابوالقاسم (۱۴۰۱). «حدود قلمروی مسئولیت مدنی دولت در نظام حقوقی ایران با تأکید بر مبانی فقهی»، فصلنامه رأی، دوره ۱۱، شماره ۴۱، صص ۷۰-۳۹.
25. عباسی، بیژن (۱۳۹۸). «ابعاد حقوقی ثبت آثار تاریخی در فهرست آثار ملی». فصلنامه علمی پژوهش‌های نوین حقوق اداری، ۱(۱)، صص ۹-۳۰.
26. عباسی، بیژن (۱۳۹۹). «حقوق و تکالیف مالکان خصوصی آثار ثبت‌شده در فهرست آثار ملی». فصلنامه علمی پژوهش‌های نوین حقوق اداری، ۲(۴).
27. عریان، سروش و میرترابی، هدیه سادات (۱۴۰۲). «بررسی قابلیت جبران خسارت عدم‌النفع ثبت آثار ملّی با تأکید بر آثار غیرمنقول در نظام حقوقی ایران». مجله پژوهش‌های حقوقی، ۲۲(۵۴)، صص ۴۳۳-۴۰۵.
28. علائی، حسین (۱۴۰۳). «اعمال حاکمیت و تصدّی دولت در خصوص میراث فرهنگی در پرتو اصل ۸۳ قانون اساسی». فصلنامه علمی پژوهش‌های نوین حقوق اداری، ۶(۱۸)، صص ۲۹۱-۴۰۳.
29. قلعه‌نویی، محمود؛ خاتمی‌فر، ندا؛ کولیوند، علی و ایرانمنش، زهرا (۱۳۹۴). «ارزیابی پیامدهای ناشی از سیاست ثبت بنا در فهرست آثار ملی نمونه موردی، بافت تاریخی شهرهای کرمان و بوشهر». همایش ملی معماری و شهرسازی، یزد.
30. کبیری، محمدعلی؛ رازقی، علیرضا و نقی‌زاده محجوب، یحیی (۱۳۹۷). «علت‌شناسی بروز تقاضاهای اجتماعی در خروج میراث معماری از فهرست آثار ملی ایران بررسی موردی: تقاضاهای مالکان بناهای تاریخی در بافت تاریخی شهر تهران طی دهه گذشته»، نامه معماری و شهرسازی، ۲۲، صص ۶۹-۵۳.
31. محمدزاده رهنی، محمدرضا و ستایش مهر، شکوفه (۱۳۹۳). «اعراض از ملک از دیدگاه فقه امامیه و حقوق موضوعه»، فصلنامه پژوهش‌های فقه و حقوق موضوعه، فصلنامه پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، ۱۰(۳۶)، صص ۸۴-۷۳.
32. محمودی، محمود؛ بیدرام، رسول؛ اصفهانی، هاجر (۱۳۹۳). «ارزیابی اثربخشی مشوق‌های محرک حفاظت از خانه‌های باارزش تاریخی»، فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، ۶، صص ۱۸-۱.
33. ویژه، محمدرضا و امجدیان، حسن (۱۳۹۴). «رویکرد فقهای شورای نگهبان در زمینه رویارویی مالکیت خصوصی و منفعت عمومی»، دوفصلنامه دانش عمومی حقوق، ۴(۱۲)، صص ۴۶-۲۳.
34. فتاحی، سیدمحسن و مومنی، عابدین و امام، سیدمحمدرضا (۱۳۸۹). «دیدگاهی نو درباره مالکیت خصوصی میراث فرهنگی». مجله فقه و مبانی حقوق اسلامی، ۱، صص ۱۳۴-۱۱۹.
35. شادنوش، امیرحسن (۱۳۹۲). بررسی ابعاد حقوقی ثبت آثار تاریخی ـ فرهنگی در فهرست آثار ملی در پرتو آرای دیوان عدالت اداری. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
36. محمدی، سیروس (۱۳۸۱). سیاست جنایی ایران در قابل آثار تاریخی فرهنگی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.
37. آیین‌نامه حمایت از مالکان، متصرفان قانونی و بهره‌برداران خصوصی و غیردولتی آثار غیرمنقول و بافت‌های تاریخی ـ فرهنگی ثبت‌شده در فهرست آثار ملی و تاریخی، فرهنگی و باارزش، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی https://rc.majlis.ir، ۱۴۰۰.
38. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
39. قانون تملک اراضی برای مقاصد عامه، مصوب ۱۳۵۸.
40. قانون راجع به حفظ آثار ملی مصوب ۱۳۰۹ و اصلاحیه‌های بعدی.
41. قانون حمایت از مرمت و احیای بافت‌های تاریخی ـ فرهنگی مصوب ۲/۴/۱۳۹۸، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (https://rc.majlis.ir).
42. قانون هدفمندسازی یارانه‌ها مصوب ۱۵/۱۰/۱۳۸۸، مجلس شورای اسلامی، مواد ۱ تا ۳.
43. شفیعا، سعید و طلایی شکری، شهاب (۱۴۰۰). گزارش آسیب‌شناسی جایگاه دیوان عدالت اداری در خروج آثار تاریخی و فرهنگی از فهرست آثار ملی ثبت‌شده، وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (https://rc.majlis.ir).
44. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (۱۳۹۹). گزارش نظارت بر اجرای قانون حمایت از مرمت و احیای بافت‌های تاریخی ـ فرهنگی (مصوب ۱۲/۰۴/۱۳۹۸). تهران: وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (https://rc.majlis.ir).
45. دادنامه شماره ۱۶۷۰، مورخ ۲۹/۵/۱۳۸۴، شعبه شماره ۱، سبزوار، خانه باغانی.
46. دادنامه شماره ۱۰۹۴، مورخ ۲۰/۴/۱۳۸۶، شعبه شماره ۴، سبزوار، خانه اسکویی.
47. دادنامه شماره ۲۳۳۸، مورخ ۲۸/۱۲/۱۳۸۶، شعبه شماره ۴، سبزوار، خانه مسلم.
48. دادنامه شماره ۲۵۰۷، مورخ ۱۱/۱۲/۱۳۸۷، شعبه شماره ۴، سبزوار، خانه اسلامی.
49. دادنامه شماره ۵۲۵، مورخ ۲۶/۱۰/۱۳۸۸، شعبه شماره ۱، سبزوار، خانه باغانی.
50. دادنامه شماره ۲۲۳، مورخ ۱۱/۲/۱۳۸۹، شعبه شماره ۳، سبزوار، خانه فروغی.
51. دادنامه شماره ۹۰۰۹۹۷۰۹۰۰۳۰۱۴۰۲، مورخ ۲۴/۷/۱۳۹۰، شعبه شماره ۳، سبزوار، خانه ترشیزی.
52. دادنامه شماره ۹۰۰۹۹۷۰۹۰۰۱۰۲۰۰۲، مورخ ۲۲/۹/۱۳۹۰، شعبه شماره ۱، سبزوار، خانه الداغی.
53. دادنامه شماره ۹۰۰۹۹۷۰۹۰۰۱۰۲۵۵۴، مورخ ۷/۱۲/۱۳۹۰، شعبه شماره ۱، سبزوار، خانه اسکویی.
54. دادنامه شماره ۱۹۱۹، مورخ ۱۶/۱۰/۱۳۸۶، شعبه شماره ۲، تهران، خانه نیک‌بین.
55. دادنامه شماره ۲۵۱، مورخ ۲۸/۲/۱۳۸۷، شعبه شماره ۴، تهران، خانه نجارپور.
56. دادنامه شماره ۱۰۶۴، مورخ ۱۱/۶/۱۳۸۸، شعبه شماره ۲، تهران، خانه زندنوایی.
57. دادنامه شماره ۱۳۰۹، مورخ ۱۵/۷/۱۳۸۸، شعبه شماره ۲، تهران، سرای دلگشا (سرای وزیر نظام).
58. دادنامه شماره ۲۳۴۹، مورخ ۱۸/۱۱/۱۳۸۸، شعبه شماره ۱، تهران، خانه پروین اعتصامی.
59. دادنامه شماره ۲۴۲۹، مورخ ۲۴/۱۲/۱۳۸۸، شعبه شماره ۲، تهران، خانه اتحادیه.
60. دادنامه شماره ۹۰۰۹۹۷۰۹۰۰۱۰۲۴۳۰، مورخ ۲۹/۱۱/۱۳۹۰، شعبه شماره ۱، تهران، خانه مغیثی.
61. دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۹۰۰۱۰۲۳۸۱، مورخ ۸/۱۱/۱۳۹۱، شعبه شماره ۱، تهران، خانه محمدمروج.
62. دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۹۰۰۱۰۰۱۹۹، مورخ ۳/۶/۱۳۹۲، شعبه شماره ۱، تهران، خانه عباسیان دهکردی.
63. دادنامه شماره ۱۱۲۶، مورخ ۱۲/۵/۱۳۸۷، شعبه شماره ۱، مشهد، خانه شیخانی.
64. دادنامه شماره ۲۳۷، مورخ ۱۲/۲/۱۳۸۸، شعبه شماره ۱، مشهد، خانه رجب‌پور صنعتی.
65. دادنامه شماره ۷۱۰، مورخ ۲۲/۴/۱۳۸۸، شعبه شماره ۲، مشهد، خانه تفتی.
66. دادنامه شماره ۱۰۹۰، مورخ ۲۱/۶/۱۳۸۸، شعبه شماره ۳، مشهد، خانه خان‌منش.
67. دادنامه شماره ۹۰۰۹۹۷۰۹۰۲۷۰۰۰۲۲، مورخ ۱۷/۱/۱۳۹۰، شعبه شماره ۲۷، تبریز، خانه باقرپور.
68. Hodder, I. (2010). Cultural Heritage Rights: From Ownership and Descent to Justice and Well-being. Anthropological Quarterly, 83(4), 861-882. [DOI:10.1353/anq.2010.0025]
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Iranshahi R, Kazemi Rahimabadi S. A New Understanding of Decentralization and its Position in the Laws of Development and Progress Programs; Transition from the Geographical Concept with an Emphasis on the Law of Permanent Provisions of Development Programs. , qjal. 2026; 13 (47) :9-32
URL: http://qjal.smtc.ac.ir/article-1-1559-fa.html

ایرانشاهی رحیم، کاظمی رحیم آبادی سارا. محدودیت‌های مالکیت خصوصی ناشی از ثبت آثار تاریخی– فرهنگی غیرمنقول؛ تحلیل ماهیت حقوقی، اصل تناسب و جبران خسارت در حقوق ایران. , حقوق اداری. 1405; 13 (47) :9-32

URL: http://qjal.smtc.ac.ir/article-1-1559-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 13، شماره 47 - ( 8-1405 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی پژوهشی حقوق اداری Administrative Law
Persian site map - English site map - Created in 0.13 seconds with 49 queries by YEKTAWEB 4780