[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
اطلاعات نشریه::
محورهای موضوعی::
صفحه اصلی::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تسهیلات پایگاه::
فهرست مقالات آماده انتشار::
فرم تعهد نویسندگان::
فرم تعارض منافع::
فرایند داوری::
پرسش های متداول::
تماس با ما::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
آمار فصلنامه

تعداد دوره ها

13

نسخه های نشریه 

     47

مقالات منتشر شده

390

تعداد داوران

311

..
همکاری با انجمن
این فصلنامه به موجب تفاهم نامه منعقد شده میان مرکز آموزش مدیریت دولتی و انجمن علمی ایرانی حقوق اداری، از همکاری با این انجمن برخوردار است.
..
پرتال نشریات علمی
..
دسترسی آزاد
..
ای نماد
..
علم نت
..
:: دوره 13، شماره 47 - ( 8-1405 ) ::
جلد 13 شماره 47 صفحات 115-93 برگشت به فهرست نسخه ها
کارایی نظام پاسخ‌گویی اداری در پرتو تحلیل اقتصادی حقوق: الگوی دو‌سطحی بازدارندگی در حقوق عمومی ایران و انگلستان
هادی شکری ، مهدی فلاح خاریکی ، احمد اسفندیاری
چکیده:   (47 مشاهده)
پدیده‌ی ترک فعل اداری یکی از پیچیده‌ترین جلوه‌های ناکارآمدی نهادی در نظام حقوق عمومی ایران است؛ پدیده‌ای که نه صرفاً ناشی از سهل‌انگاری فردی مأموران، بلکه بازتابی از ضعف در طراحی انگیزه‌ها و سازوکارهای پاسخ‌گویی در اداره‌ی عمومی محسوب می‌شود. این پژوهش با بهره‌گیری از رویکرد تحلیل اقتصادی حقوق و روش توصیفی–تحلیلی، به دنبال تبیین الگوی کارآمدی برای پیشگیری و بازدارندگی از ترک فعل در نظام اداری ایران است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در نظام‌های حقوقی پیشرفته، به‌ویژه در حقوق انگلستان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مصادیق نظام کامن‌لا، مسئولیت اداری ناشی از ترک فعل بر مبنای دو معیار اساسی یعنی تکلیف قانونی به اقدام و قابلیت پیش‌بینی زیان استوار است. تحلیل اقتصادی نیز آشکار می‌سازد که مسئولیت حقوقی دولت در برابر ترک فعل، باید تابعی از تعادل هزینه–فایده و کارایی سازوکارهای انگیزشی باشد؛ به گونه‌ای که علاوه بر پیشگیری از زیان‌های اجتماعی، از تحمیل هزینه‌های نامتعارف بر نهادهای عمومی جلوگیری شود. بررسی ساختار حقوق اداری ایران نشان می‌دهد که واکنش‌گرایی نظام حقوقی، ابهام در معیار تقصیر و فقدان شاخص‌های عملکردی روشن، موجب کاهش بازدارندگی و ضعف در انگیزش مأموران برای اقدام مؤثر شده است. در پاسخ به این چالش‌ها، پژوهش حاضر الگوی دوسطحی پاسخ‌گویی اداری را پیشنهاد می‌کند که در سطح نخست، بر مسئولیت‌های قانونی و مدنی و در سطح دوم، بر سازوکارهای اقتصادی و انگیزشی مبتنی است. همچنین گذار از رویکرد صرفاً مجازات‌محور به نظام پاسخ‌گویی انگیزشی–بازدارنده، شرط تحقق کارایی نهادی و اعتماد عمومی در نظام اداری ایران است؛ الگویی که در آن مأموران دولت از طریق ترکیب مسئولیت مالی محدود، پاداش‌های عملکردی و نظارت‌های هوشمندانه، به رفتارهای فعال، شفاف و پیش‌بینی‌گرانه ترغیب می‌شوند.
 
واژه‌های کلیدی: ترک فعل اداری، تحلیل اقتصادی حقوق، پاسخ‌گویی اداری، کارایی نهادی، بازدارندگی، حقوق عمومی ایران. 
متن کامل [PDF 5787 kb]   (40 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. انصاری، شیخ مرتضی (۱۴۱۵ق). المکاسب (ج۳). قم: دارالکتب الاسلامیه.
2. امام خمینی، سید روح الله (۱۴۱۸ق). تحریرالوسیله (ج۲). قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
3. امام خمینی، سید روح الله (۱۳۸۵). کتاب البیع (ج۲). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
4. سجادی‌کیا، مهدی؛ قربانی، ابوالقاسم (۱۴۰۲). «حدود قلمروی مسئولیت مدنی دولت در نظام حقوقی ایران با تأکید بر مبانی فقهی». فصلنامه رأی.
5. شقری، ح. (۱۴۰۱). «تحلیل حقوقی مسئولیت مدنی ناشی از نقض وظیفه قانونی و ترک فعل». فصلنامه حقوق اداری.
6. صفایی، حسین؛ رحیمی، عباس (۱۳۹۹). مسئولیت مدنی تطبیقی. تهران: شهر دانش.
7. شهید ثانی، زین الدین بن علی (۱۴۲۱ق). مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام (ج۴). قم: مؤسسه المعارف الاسلامیه.
8. علیزاده، الهه (۱۴۰۱). «سیر تکوین و مبانی مسئولیت مدنی ناشی از ترک تکالیف اخلاقی و عرفی در حقوق ایران و فرانسه». پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست.
9. کاتوزیان، ناصر (۱۳۸۶). حقوق مدنی: اعمال حقوقی و مسئولیت مدنی. تهران: شرکت سهامی انتشار.
10. محمدی احمدآبادی، محمد؛ رضوی، مریم (۱۴۰۳). «نظارت شعب دیوان عدالت اداری بر ترک فعل اداری». مجله شورا.
11. مطهری، مرتضی (۱۳۸۳). عدالت اجتماعی در اسلام. تهران: صدرا.
12. قانون مدیریت خدمات کشوری (۱۳۸۶، با اصلاحات بعدی).
13. قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲).
14. قانون مسئولیت مدنی (۱۳۳۹).
15. Actu-Juridique (2019). Panorama de droit administratif (1er-31 décembre 2019). Actu-Juridique.
16. Article 19 (2022). The Role of Soft Accountability in Public Governance: A Global Perspective. London: Article 19 Press.
17. Becker, G. (1968). Crime and Punishment: An Economic Approach. Journal of Political Economy, 76(2), 169-217. [DOI:10.1086/259394] [PMID]
18. Butler, H. (2018). Economic Analysis for Lawyers. Mason Publishing.
19. Coase, R. H. (1960). The Problem of Social Cost. Journal of Law and Economics, 3, 1-44. [DOI:10.1086/466560]
20. Cooter, R.; Ulen, T. (2016). Law and Economics (6th ed.). Addison-Wesley.
21. Donoghue v Stevenson (1932). [1932] AC 562.
22. Elliott, C.; Quinn, F. (2019). Tort Law. Pearson Education.
23. Haghighi, A.; Takian, A. (2024). [Performance Indicators and Institutional Accountability: A Comparative Study]. [Journal/Publisher Name].
24. Home Office v. Dorset Yacht Co. Ltd. (1970). [1970] AC 1004.
25. Jones, M. (2020). Public Law and Accountability. Oxford University Press.
26. Kaplow, L.; Shavell, S. (1999). Economic Analysis of Law. Harvard University Press. [DOI:10.3386/w6960]
27. Momeni, A. et al. (2019). [Regulatory Impact Assessment (RIA) in Iran's Administrative System: Challenges and Prospects]. [Journal/Publisher Name.
28. Mungan, M. C. (2018). The Law and Economics of Fluctuating Criminal Tendencies. Florida State University Law Review, 45(4), 1-40.
29. North, D. C. (1990). Institutions, Institutional Change and Economic Performance. Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9780511808678]
30. OECD (2017). Public Sector Integrity: Ethics, Accountability and the Rule of Law. OECD Publishing.
31. Posner, R. A. (2014). Economic Analysis of Law. Wolters Kluwer.
32. Revue Générale du Droit (2020). Faute d'abstention et responsabilité administrative en droit français. Revue Générale du Droit.
33. Rivero, J. (2016). Droit administratif. PUF.
34. Shavell, S. (2004). Foundations of Economic Analysis of Law. Harvard University Press. [DOI:10.4159/9780674043497]
35. Stovin v Wise (1996). [1996] UKHL 15.
36. Vedel, G. (2018). Les principes du droit administratif. Dalloz.
37. Williamson, O. E. (1985). The Economic Institutions of Capitalism. Free Press.
38. Winfield, P. H.; Jolowicz, J. A. (2020). Tort Law: Text, Cases and Materials. Sweet & Maxwell.
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Shokri H, Falahkhariki M, Esfandyari A. Effectiveness of the Administrative Accountability System in Light of Law and Economics Analysis: A Two-Tier Deterrence Model in Public Law of Iran and the United Kingdom. , qjal. 2026; 13 (47) :93-115
URL: http://qjal.smtc.ac.ir/article-1-1562-fa.html

شکری هادی، فلاح خاریکی مهدی، اسفندیاری احمد. کارایی نظام پاسخ‌گویی اداری در پرتو تحلیل اقتصادی حقوق: الگوی دو‌سطحی بازدارندگی در حقوق عمومی ایران و انگلستان. , حقوق اداری. 1405; 13 (47) :93-115

URL: http://qjal.smtc.ac.ir/article-1-1562-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 13، شماره 47 - ( 8-1405 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی پژوهشی حقوق اداری Administrative Law
Persian site map - English site map - Created in 0.21 seconds with 49 queries by YEKTAWEB 4780