[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
اطلاعات نشریه::
محورهای موضوعی::
صفحه اصلی::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تسهیلات پایگاه::
فهرست مقالات آماده انتشار::
فرم تعهد نویسندگان::
فرم تعارض منافع::
فرایند داوری::
پرسش های متداول::
تماس با ما::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
آمار فصلنامه

تعداد دوره ها

12

نسخه های نشریه 

     44

مقالات منتشر شده

371

تعداد داوران

290

..
همکاری با انجمن
این فصلنامه به موجب تفاهم نامه منعقد شده میان مرکز آموزش مدیریت دولتی و انجمن علمی ایرانی حقوق اداری، از همکاری با این انجمن برخوردار است.
..
پرتال نشریات علمی
..
دسترسی آزاد
..
ای نماد
..
:: دوره 12، شماره 44 - ( 10-1404 ) ::
جلد 12 شماره 44 صفحات 53-27 برگشت به فهرست نسخه ها
مطالعه تطبیقی مشروعیت حقوقی تصمیمات الگوریتمی در دولت‌های دیجیتال با تمرکز بر تجربه حقوقی ایران
محمدقاسم تنگستانی* ، مهدی مرادی برلیان
چکیده:   (20 مشاهده)
در دهه‌های اخیر، بسیاری از دولت‌ها با بهره‌گیری از فناوری‌های داده‌محور و سامانه‌های هوش مصنوعی، به سوی دیجیتالی‌سازی فرایندهای اداری و استفاده از الگوریتم‌ها در پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های عمومی گام برداشته‌اند. این تحول فناورانه، اگرچه با هدف افزایش کارآمدی و تسریع در ارائه خدمات عمومی انجام شده است، اما پرسش‌های بنیادینی را درباره‌ مشروعیت حقوقی تصمیماتی که بر اساس تحلیل داده و منطق الگوریتمی اتخاذ می‌شوند، برانگیخته است. در غیاب شفافیت کامل و امکان بازنگری انسانی، چگونه می‌توان چنین تصمیماتی را واجد اعتبار حقوقی و منطبق با اصول کرامت انسانی دانست؟ پژوهش حاضر با تمرکز بر سه مؤلفه‌ بنیادین مشروعیت در حقوق عمومی شامل شفافیت، امکان نظارت و بازنگری انسانی و رعایت کرامت انسانی، تلاش می‌کند نسبت مشروعیت و تصمیمات داده‌محور را در بستر دولت دیجیتال تبیین کند. ضمن مطالعه‌ تطبیقی نظام‌های فرانسه، آلمان و اتحادیه اروپا، مقاله نشان می‌دهد که مشروعیت تصمیمات الگوریتمی نه در ذات فناوری، بلکه در نحوه‌ تنظیم‌گری و تضمین پاسخ‌گویی حقوقی پیرامون آن‌ها تحقق می‌یابد. در بخش نهایی، وضعیت نظام حقوقی ایران در مرحله‌ی گذار از دولت الکترونیک به دولت داده‌محور بررسی شده و مجموعه‌ای از راهکارهای تقنینی، نهادی و فرهنگی برای تضمین مشروعیت تصمیمات هوشمند در چارچوب اصول حقوق عمومی ایران ارائه شده است.
 
واژه‌های کلیدی: مشروعیت حقوقی، تصمیمات الگوریتمی، دولت دیجیتال، شفافیت، نظارت، کرامت انسانی، هوش مصنوعی
متن کامل [PDF 1219 kb]   (27 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
فهرست منابع
1. انصاری، باقر (1401). «مطالعه حقوقی تبعیض الگوریتمی»، دانش حقوق عمومی، شماره 38
2. ایزدی، مصطفی؛ بک‌زاده باغان، رضا؛ دستکزار، امید (۱۴۰۳). «هوش مصنوعی در نظام اداری ایران: چالش‌ها و راهکارها». مجموعه مقالات «بیستمین همایش ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران»، تهران.
3. مرادی برلیان مهدی، تنگستانی محمدقاسم (1402). «الگوریتم و حقوق اداری؛ چالش‌ها و راهکارها.»، حقوق اداری، شماره 34.
4. پروین, خیراله و فیروزی, مهدیه . (1401). «شفافیت در امور عمومی به‌مثابۀ راهکار جلب اعتماد عمومی با تأکید بر نظام حقوقی ایران»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، دوره 52، شماره 2
5. Bundesbeauftragte für den Datenschutz und die Informationsfreiheit (BfDI). (2018). Tätigkeitsbericht 2018 - Künstliche Intelligenz und Verwaltungstransparenz. Bonn: BfDI. Tätigkeitsbericht 2017-2018 - PDF
6. Bundesbeauftragte für den Datenschutz und die Informationsfreiheit (BfDI). (2018). 27. Tätigkeitsbericht - Künstliche Intelligenz und Verwaltungstransparenz. Bonn: BfDI, pp. 42-43.
7. https://www.bfdi.bund.de/SharedDocs/Publikationen/Taetigkeitsberichte/TB_BfDI/27TB_17_18.pdf
8. Buttarelli, G. (2018). Towards a Digital Ethics: Data, Dignity and Technology. Brussels: European Data Protection Supervisor (EDPS).
9. CADA. (2017a). Avis n° 20171359 du 25 mai 2017 relatif à la communication d'un code source utilisé par une administration. Paris: Commission d'accès aux documents administratifs. Retrieved from https://cada.data.gouv.fr/20171359
10. CADA. (2017b). Avis n° 20170478 du 14 septembre 2017 concernant l'accès à la logique des traitements algorithmiques utilisés par l'administration. Paris: CADA. Retrieved from https://cada.data.gouv.fr/20170478
11. Calo، R. & Citron، D. K. (2021). The Automated Administrative State: A Crisis of Legitimacy. Emory Law Journal, 70(4), 797-846.
12. Charter of Fundamental Rights of the European :union:. (2012). Official Journal of the European :union:, C326/391. Retrieved from: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:12012P/TXT
13. CNIL. (2018). Annual Activity Report. Commission Nationale de l'Informatique et des Libertés. Retrieved from: https://www.cnil.fr/
14. Conseil d'État, 10 mars 2020, M. A... c/ Ministre de l'Enseignement supérieur, n° 427916, ECLI:FR:CECHR:2020:427916.20200310.
15. Conseil d'État. (2019, June 12). M. A… c/ Ministre de l'Enseignement supérieur (n° 427916, ECLI:FR:CECHR:2019:427916.20190612). Retrieved from
16. https://www.conseil-etat.fr/fr/arianeweb/CE/decision/2019-06-12/427916
17. Delmas-Marty, M. (2017). Aux quatre vents du monde: petit guide de navigation sur l'océan de la mondialisation. Paris: Seuil.
18. Eubanks, V. (2018). Automating Inequality: How High‑Tech Tools Profile, Police, and Punish the Poor. St. Martin's Press.
19. European Data Protection Board (EDPB). (2020). Guidelines 05/2020 on Consent under Regulation 2016/679. Retrieved from: https://edpb.europa.eu/
20. European Parliament. (2023). Artificial Intelligence Act. Retrieved from: https://artificialintelligenceact.eu/
21. Floridi, L. (2014). The Fourth Revolution: How the Infosphere is Reshaping Human Reality. Oxford: Oxford University Press.
22. General Data Protection Regulation (GDPR). (2016). Regulation
23. (EU) 2016/679. Official Journal of the European :union:. Retrieved from: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj
24. Hildebrandt, M. (2020). Law for Computer Scientists and Other Folk. Oxford University Press [DOI:10.1093/oso/9780198860877.001.0001]
25. Kühling, J., & Seidel, K. (2017). Transparenzpflichten bei algorithmischen Verwaltungsentscheidungen. NVwZ 2017(12), 875-881. doi:10.1628/NVwZ-2017-875
26. Ministère de l'Action et des Comptes publics. (2018). Expérimentation de l'intelligence artificielle dans la lutte contre la fraude fiscale. Paris: DGFiP.
27. https://www.economie.gouv.fr/
28. O'Neil, C. (2016). Weapons of Math Destruction: How big data increases inequality and threatens democracy. Crown.
29. Rousseau, D. (2016). La République numérique. Paris: Seuil.
30. Sartor, G. (2020). Algorithmic Decision-Making and the Law. Oxford: OUP, pp. 133-135.
31. Veale, M., & Edwards, L. (2018). Clarity, surprises, and further questions in the Article 29 Working Party draft guidance on automated decision making and profiling. Computer Law and Security Review, 34(2), 398-?  [DOI:10.1016/j.clsr.2017.12.002]
32. Verwaltungsgericht Wiesbaden. (2017, Feb 28). Urteil vom 28. Februar 2017 - 6 K 1493/16.WI. Wiesbaden Administrative Court, Germany. Reported in Neue Zeitschrift für Verwaltungsrecht (NVwZ 2017, S. 875).
33. VG Wiesbaden. (2017, February 28). 6 K 1493/16.WI (Hochschulstart Case). Wiesbaden Administrative Court, Germany.
34. Wachter, S., & Mittelstadt, B. (2018). A right to reasonable inferences: Re-thinking data protection law in the age of big data and AI. Columbia Business Law Review, 2019(2), 494-620. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3248829 [DOI:10.31228/osf.io/mu2kf]
35. Wachter, S., Mittelstadt, B., & Floridi, L. (2017). Why a Right to Explanation of Automated Decision-Making Does Not Exist in the General Data Protection Regulation. International Data Privacy Law, 7(2), 76-99. [DOI:10.1093/idpl/ipx005]
36. Wischmeyer, T., & Rademacher, T. (2020). Regulating Artificial Intelligence in the European :union:. Common Market Law Review, 56(5), 1171-1200. [DOI:10.1007/978-3-030-32361-5]
37. Wischmeyer, T., & Rademacher, T. (Eds.). (2019). Regulating Artificial Intelligence. Springer. [DOI:10.1007/978-3-030-32361-5]
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Tangestani M, MoradiBerelian M. Legal Legitimacy of Algorithmic Decisions in Digital Governments: A Comparative Study with a Focus on the Iranian Legal Experience. qjal 2025; 12 (44) :27-53
URL: http://qjal.smtc.ac.ir/article-1-1470-fa.html

تنگستانی محمدقاسم، مرادی برلیان مهدی. مطالعه تطبیقی مشروعیت حقوقی تصمیمات الگوریتمی در دولت‌های دیجیتال با تمرکز بر تجربه حقوقی ایران. حقوق اداری. 1404; 12 (44) :27-53

URL: http://qjal.smtc.ac.ir/article-1-1470-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 12، شماره 44 - ( 10-1404 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه علمی پژوهشی حقوق اداری Administrative Law
Persian site map - English site map - Created in 0.2 seconds with 47 queries by YEKTAWEB 4735